Tilnefningar til menningarverðlauna Norðurlandaráðs 2026

Tilnefningar til menningarverðlauna Norðurlandaráðs 2026 hafa nú allar verið kynntar en alls eru sjö íslensk verk tilnefnd í fjórum flokkum; bókmenntum, barna- og unglingabókmenntum, tónlist og kvikmyndum.

Endurgreiðslur vegna hljóðritunar á tónlist

Endurgreiðslur vegna hljóðritunar á tónlist Á grundvelli laga nr. 110/2016, um tímabundnar endurgreiðslur vegna hljóðritunar á tónlist, er unnt að fá endurgreitt 25% af endurgreiðsluhæfum kostnaði sem fellur til við hljóðritun hér á landi. Markmið laganna er að efla tónlistariðnað á Íslandi

Sjóðurinn Gjöf Jóns Sigurðssonar

Sjóðurinn Gjöf Jóns Sigurðssonar Gjöf Jóns Sigurðssonar veitir viðurkenningar fyrir rit sem lúta að sögu Íslands, bókmenntum þess, lögum, stjórn eða framförum. Auglýst er eftir umsóknum og úthlutað úr sjóðnum á tveggja ára fresti og er skilafrestur umsókna jafnan 1. september

Fyrsta stefna Íslands um opin og ábyrg vísindi samþykkt

Í fyrsta sinn hefur Ísland samþykkt heildstæða stefnu um opin og ábyrg vísindi. Markmiðið er að þekking sem verður til fyrir opinbert fé nýtist samfélaginu sem best.

Aðgerðaáætlun um fjölmiðla: Nýtt verklag um auglýsingakaup

Stjórnarráðið hefur ákveðið að beina auglýsingakaupum sínum til fjölmiðla.

Opið fyrir umsóknir um styrki úr Talsetningar- og textunarsjóði fyrir fjölmiðla

Auglýst er eftir umsóknum um styrki úr Talsetningar- og textunarsjóði fjölmiðlaveitna.

Stök ræða

Innrás Rússlands í Úkraínu - viðbrögð íslenskra stjórnvalda

Helstu upplýsingar um viðbrögð íslenskra stjórnvalda við innrás Rússlands í Úkraínu, svo sem ferðaráð, þvingunaraðgerðir, mannúðaraðstoð og fleira.

Menntamál

Menntamál Skólar landsins mynda samstæða heild, skólakerfi, sem tryggja skal samræmi og samhengi í menntun frá leikskólum til háskóla og fullorðinsfræðslu. Lögð er áhersla á heildstæða menntastefnu en skýr skil á milli skólastiga þannig að nemendur geti flust eðlilega á milli þeirra í samræmi við einstaklingsbundna námsstöðu og þroska. Á hverju skólastigi er stefnt að fjölbreyttum viðfangsefnum og starfsháttum til að koma til móts við mismunandi námsþarfir ólíkra einstaklinga og stuðla að alhliða þroska, velferð og menntun hvers og eins

Dagskrá ráðherra

Dagskrá ráðherra

17 verkefni fá styrk í annarri úthlutun Örvars 2026

Samtals bárust 32 umsóknir og nemur heildarfjárhæð styrkjanna 18.920.000 krónum.  Örvar hefur það hlutverk að styrkja verkefni og viðburði á málefnasviðum menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðuneytisins. Hámarksstyrkur til hvers verkefnis er 1,5 m.kr.

150 milljónir til eflingar íslenskrar tungu

Í fjárlagafrumvarpi er gert ráð fyrir auknum fjármunum, 150 milljónum króna, til eflingar íslenskrar tungu, með sérstakri áherslu á börn og ungmenni. Unnið er að útfærslu þeirra fjármuna, þar á meðal aðgerð sem snýr sérstaklega að höfundum barna- og ungmennabóka.

Ríkisstjórnin samþykkir áframhaldandi vinnu við skýrari umgjörð um skóla á mörkum skólastiga

Ríkisstjórnin ræddi á fundi sínum síðastliðinn föstudag um tillögur starfshóps sem fjallaði um einkarekið nám sem er á mörkum framhalds- og háskólastigs. Samþykkt var að fela hlutaðeigandi ráðuneytum að vinna áfram að útfærslu og eftirfylgni tillagnanna.

Viljayfirlýsing um framtíðarhúsnæði LHÍ í Stakkahlíð undirrituð

Menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, fjármála- og efnahagsráðherra, borgarstjórinn í Reykjavík og rektor Listaháskóla Íslands undirrituðu í dag viljayfirlýsingu um framtíðarstaðsetningu Listaháskólans í Stakkahlíð.

Drög að stefnu um opin og ábyrg vísindi í samráðsgátt

Stefnudrögin byggja á þeirri meginforsenduað þekking sem verður til í opinberlega fjármögnuðu vísindastarfi eigi að vera aðgengileg öllum. Með opinni miðlun rannsóknaniðurstaðna, -gagna og -aðferða er stuðlað að auknu gagnsæi, betri nýtingu opinbers fjár, meiri endurnýtanleika og auknum samfélagslegum ávinningi. Jafnframt er lögð rík áhersla á að opin miðlunhaldist ávallt í hendur við ábyrgð, öryggi, siðferði, persónuvernd og vernd hugverkaréttinda.​

Ráðherra fundaði með Norræna blaðamannasambandinu

Rætt var um sameiginlegar áskoranir fjölmiðla á Norðurlöndum. Fundargestir spurðu meðal annars hvað stjórnvöld hygðust gera til að styðja við nýsköpun í fjölmiðlum og hvert mat ráðherra væri á mikilvægi fjölmiðla fyrir öryggi og áfallaþol samfélaga.

Styrkir til staðbundinna fjölmiðla utan höfuðborgarsvæðisins

Opið er fyrir umsóknir til miðnættis þriðjudaginn 1. október 2026.

Tónlist

Tónlist Sinfóníuhljómsveit Íslands Starf Sinfóníuhljómsveitar Íslands, sem stofnuð var árið 1950, á að miða að því að auðga tónmenningu Íslendinga, efla áhuga og þekkingu á æðri tónlist. Hún á að gefa landsmönnum kost á að njóta góðrar tónlistar, m. a

Sviðslistir

Sviðslistir Þjóðleikhúsið Aðalverkefni Þjóðleikhússins er flutningur íslenskra og erlendra sjónleikja, en jafnframt skal það standa að flutningi á óperum og söngleikjum, og á hverju leikári skulu eitt eða fleiri viðfangsefni sérstaklega ætluð börnum. Þjóðleikhúsinu er ætlað að glæða áhuga landsmanna á leiklist og öðrum þeim listgreinum, sem leiksviði eru tengdar og kosta kapps um að efla íslenska leikritun og vera til fyrirmyndar um listrænan flutning viðfangsefna og meðferð íslenskrar tungu. Íslenski dansflokkurinn Hlutverk Íslenska dansflokksins er að sýna listdans, stuðla að nýsköpun í innlendri listdanssmíði og vera vettvangur til eflingar og framþróunar danslistar á Íslandi

Endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar

Endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar Á grundvelli laga nr. 43/1999 um tímabundnar endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar á Íslandi, með síðari breytingum, er unnt að fá endurgreitt 25% af framleiðslukostnaði vegna framleiðslu kvikmyndar eða sjónvarpsefnis á Íslandi. Jafnt innlendir sem erlendir aðilar geta sótt um endurgreiðslu

Leiðbeiningar vegna endurgreiðslu hluta kostnaðar við útgáfu bóka á íslensku

Leiðbeiningar vegna endurgreiðslu hluta kostnaðar við útgáfu bóka á íslensku Hverjir geta sótt um? Umsóknir Hvað er endurgreitt? Meðferð umsókna Umsóknargátt hjá Rannís - smelltu til að senda inn umsókn Sjá einnig: Lög og reglugerðir Lög um stuðning við útgáfu bóka á íslensku nr. 130/2018Reglugerð um stuðning við útgáfu bóka á íslensku nr. 393/2019 Eyðublað, umsóknir og yfirlit Umsókn um endurgreiðslu

Stuðningur við útgáfu bóka á íslensku

Stuðningur við útgáfu bóka á íslensku Endurgreiðsla kostnaðar vegna útgáfu bóka á íslensku sem eru aðgengilegar almenningi með opinberri sölu, láni eða leigu byggir á lögum um stuðning við útgáfu bóka á íslensku. Markmið laganna er að efla bókaútgáfu með því að veita bókaútgefendum tímabundinn stuðning í formi endurgreiðslu á hluta kostnaðar sem fellur til við útgáfu bóka á íslensku. Lög þessi öðluðust gildi 1

Bókmenntir

Bókmenntir Miðstöð íslenskra bókmennta og bókmenntasjóður Miðstöð íslenskra bókmennta og bókmenntasjóði er ætlað efla íslenskar bókmenntir og bókaútgáfu. Hlutverk sitt rækir miðstöðin með því að a) styrkja útgáfu íslenskra ritverka og útgáfu vandaðra erlendra bókmennta á íslenska tungu með fjárframlögum úr bókmenntasjóði, b) kynna íslenskar bókmenntir hér á landi og erlendis og stuðla að útbreiðslu þeirra og c) efla bókmenningu á Íslandi. Bókmenntasjóður tók við hlutverki Bókmenntakynningarsjóðs, Menningarsjóðs og þýðingarsjóðs

Listir, menning og skapandi greinar

Listir, menning og skapandi greinar Íslensk stjórnvöld líta á það sem hlutverk sitt að skapa skilyrði fyrir fjölbreytni, sköpun og frumkvæði á sviði lista. Þau vilja stuðla að aukinni þátttöku og bættu aðgengi alls almennings að menningarstarfsemi sem starfrækt er með stuðningi hins opinbera. Einstaklingar og samtök þeirra eru meginhreyfiafl menningarlífsins og skapa grundvöll fyrir sköpun og samstarf

Hugmyndabanki fyrir leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla

Hugmyndabanki fyrir leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla Leikskólar Dagur íslenskrar tungu haldinn hátíðlegur í leikskólanum með samkomu þar sem börnin koma fram með verkefni tengd deginum. 1. Jónas Hallgrímsson Vísur sem Jónas orti á barnsaldri, t

Dagur íslenskrar tungu

Dagur íslenskrar tungu Markmið dags íslenskrar tungu er að minna á mikilvægi íslenskrar tungu og gleðjast og fagna sögu hennar, samtíð og framtíð. Dagurinn er haldinn hátíðlegur á fæðingardegi Jónasar Hallgrímssonar, 16. nóvember ár hvert

Viðurkenningar á sameiginlegum umsýslustofnunum

Viðurkenningar á sameiginlegum umsýslustofnunum Samkvæmt höfundalögum þarf alltaf að afla heimildar rétthafa til opinberrar dreifingar á höfundaréttarvörðum verkum eða til að gera þau aðgengileg almenningi á annan hátt. Til dæmis þegar tónlist er leikin í útvarpi eða þegar kennsluefni er ljósritað til dreifingar í skólum. Það getur þó verið vandasamt og jafnvel ógerlegt fyrir notendur að afla samþykkis frá hverjum og einum höfundi í hvert sinn sem þetta er gert

Alþjóðlegar skuldbindingar og samstarf á sviði höfundaréttarmála

Alþjóðlegar skuldbindingar og samstarf á sviði höfundaréttarmála Ísland er aðili að nokkrum alþjóðlegum sáttmálum um vernd höfunda, listflytjenda, framleiðenda og útvarpsfyrirtækja. Samkvæmt sáttmálunum ber Íslandi að tryggja þegnum annarra aðildarlanda ákveðin lágmarksréttindi og sambærilega meðferð og innlendum aðilum að því er tekur til höfundaréttar og skyldra réttinda. Sáttmálarnir eru eftirfarandi: Bernarsáttmálinn frá 9

Miðlar og höfundaréttur

Miðlar og höfundaréttur Tónlist Höfundaréttur nær m. a. yfir þá tónlist, texta og nótur sem höfundar hafa samið

Höfundaréttur

Höfundaréttur Höfundaréttur fjallar um vernd hugverka. Um réttinn gilda höfundalög nr. 73/1972 með síðari breytingum og réttindin sem honum fylgja geta verið ýmiskonar

Fróðleiksmolar um fjölmiðla í almannaþágu

Fróðleiksmolar um fjölmiðla í almannaþágu Af hverju var Ríkisútvarpinu breytt í opinbert hlutafélag? Samkeppnis- og ríkisstyrkjadeild Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) taldi að ef Ríkisútvarpið væri ríkisstofnun, skv. þeim lögum sem áður voru í gildi, bæri ríkissjóður ótakmarkaða ábyrgð á öllum skuldbindingum þess. Gæta yrði að því að Ríkisútvarpið nyti ekki efnahagslegs forskots á keppinautana miðað við eðlilegar markaðsaðstæður

Viðurkenning á fræðasviðum háskóla

Viðurkenning á fræðasviðum háskóla Viðurkenning mennta- og menningarmálaráðherra á fræðasviðum háskóla byggir á lögum um háskóla nr. 63/2006 og reglum um viðurkenningu háskóla nr. 1067/2006

Samkeppnismál

Samkeppnismál Markmið samkeppnislaga er að efla virka samkeppni í viðskiptum og vinna að hagkvæmri nýtingu framleiðsluþátta þjóðfélagsins. Lögin taka til hvers konar atvinnustarfsemi án tillits til þess hvort hún er rekin af einstaklingum, félögum, opinberum aðilum eða öðrum. Í lögunum er lagt bann við ólögmætu samráði fyrirtækja og misnotkun á markaðsráðandi stöðu, ásamt því að ákveðin skilyrði eru sett fyrir samrunum fyrirtækja

Stofnanir og nefndir

Stofnanir og nefndir Vísinda- og nýsköpunarráð hefur það hlutverk að veita ráðherranefnd um vísindi og nýsköpun og ráðherra sem fer með málefni vísinda og nýsköpunar ráðgjöf um stefnumótun á sviði vísinda og tækniþróunar, sérstaklega gagnvart mikilvægum samfélagslegum áskorunum. Sjá einnig: Lög og reglugerðir Lög nr. 2/2003 um Vísinda- og tækniráð Tenglar Vísinda- og nýsköpunarráðTækninefnd

Stefnur og áherslur

Stefnur og áherslur Unnið er samkvæmt aðgerðaáætlun í þágu frumkvöðla og sprotafyrirtækja sem miðar að því að starfsumhverfi fyrir frumkvöðla, sprotafyrirtæki og nýsköpunarstarf á Íslandi standist allan alþjóðlegan samanburð. Markmiðið er að Ísland verði uppspretta öflugra sprota- og nýsköpunarfyrirtækja þar sem hagnýting þekkingar og tækni stuðlar að aukinni verðmætasköpun og fjölbreyttum störfum í íslensku atvinnulífi.

Útgefið efni

Útgefið efni Allt útgefið efni ráðuneytisins má finna á gagnasíðu stjórnarráðsins. 2020 Vísinda- og tæknistefna 2020-2022Kynning/samantekt á vísinda- og tæknistefnu 2020-2022 2018 Áhrifamat Tækniþróunarsjóðs 2009 – 2013 Rannsóknarmiðstöð um nýsköpun og alþjóðaviðskipti framkvæmdi áhrifamat á styrkjum sem Tækniþróunarsjóður veitti á árunum 2009-2013. Á tímabilinu veitti sjóðurinn styrki fyrir 4,1 milljarð

Aðgerðir gegn ofbeldi

Aðgerðir gegn ofbeldi Unnið er að margvíslegum aðgerðum gegn ofbeldi í íslensku samfélagi í samvinnu ráðuneyta, stofnana, sveitarfélaga og frjálsra félagasamtaka. Stefnumótun í málaflokknum byggist á vandaðri áætlanagerð og unnið er að viðeigandi lagabreytingum, fullgildingu alþjóðlegra samninga og samráði innanlands til að ná enn betri árangri. Samstarf ráðuneyta Dómsmálaráðherra, mennta- og menningarmálaráðherra, heilbrigðisráðherra og félags- og húsnæðismálaráðherra hafa skrifað undir sameiginlega yfirlýsingu um að vinna gegn ofbeldi og afleiðingum þess í íslensku samfélagi

Hönnun og arkitektúr

Hönnun og arkitektúr Hönnun og arkitektúr Meginmarkmið stjórnvalda á sviði menningar er að jafna og bæta tækifæri til nýsköpunar og atvinnusköpunar í menningarstarfi, listum og skapandi greinum. Meginmarkmið á sviði nýsköpunar er að hér þrífist alþjóðlega samkeppnishæft umhverfi rannsókna og nýsköpunar þar sem áhersla er lögð á gæði, samstarf og árangur og skilvirkni í opinberu stuðningskerfi. Málefni hönnunar og arkitektúrs þvera málefnasvið menningar og nýsköpunar en framtíðarsýn stefnumótunar á því sviði er að aðferðafræði hönnunar og arkitektúrs sé nýtt markvisst til að auka lífsgæði á Íslandi með áherslu á verðmætasköpun og sjálfbærni fyrir samfélagið í heild

Græn skref í ríkisrekstri

Græn skref í ríkisrekstri Græn skref í ríkisrekstri snúast um að efla vistvænan rekstur ríkisins með kerfisbundnum hætti. Í grænu skrefunum eru tilgreindar aðgerðir sem snerta sex umhverfisþætti og eru þær innleiddar í fimm áföngum. Fimmti áfanginn sýnir helstu aðgerðir sem þarf að innleiða til að byggja upp umhverfisstjórnunarkerfi hjá viðkomandi stofnun

Starfsleyfi og viðurkenning menntunar

Starfsleyfi og viðurkenning menntunar Menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðuneytið fer með ábyrgð á málaflokknum viðurkenning faglegrar menntunar og hæfis til starfa hér á landi. Viðurkenning faglegrar menntunar Mennta- og barnamálaráðherra fer með veitingu leyfisbréfa kennara, náms- og starfsráðgjafa og bókasafns- og upplýsingafræðinga á grundvelli þeirra laga sem gilda um viðeigandi starfsgreinar. Ráðherra veitir einnig undanþágur til lausráðningar í kennslustörf að uppfylltum skilyrðum og tekur á móti tilkynningum um ráðningar umsækjenda í kennaranámi

Rannsóknastyrkir EMBO í sameindalíffræði

Rannsóknastyrkir EMBO í sameindalíffræði Sameindalíffræðisamtök Evrópu ( European Molecular Biology Organization, EMBO) styrkja vísindamenn sem starfa í Evrópu og Ísrael til skemmri eða lengri dvalar við erlendar rannsóknastofnanir á sviði sameindalíffræði. EMBO skipuleggur einnig á hverju ári fjölda námskeiða, ráðstefna og vinnustofa í samstarfi við leiðandi vísindamenn á hverju sviði. Veittir eru styrkir á ýmsum sviðum eins og fram kemur á vef EMBO

Aðgangsviðmið háskóla

Aðgangsviðmið háskóla Aðgangsviðmið háskóla eru leiðarljós um hæfni nemenda sem hefja nám á grunnstigi (fyrsta háskólaþrepi) í einstökum háskóladeildum. Í samningum ráðuneytisins við íslenska háskóla er kveðið á um að þeir birti aðgangsviðmið allra námsleiða sinna. Aðgangsviðmiðin skulu: vísa í þrepaskipt hæfniviðmið skv

Samningar við háskóla og fræða- og þekkingarsetur

Samningar við háskóla og fræða- og þekkingarsetur Háskólar Samningar við háskóla eru til fimm ára (gildistími 2012-2016). Hverjum samningi fylgir viðauki, þar sem starfsemi skólanna er skilgreind nánar og er hann til endurskoðunar ár hvert. Markmið samninganna er m

Grænlandssjóður

Grænlandssjóður Grænlandssjóður starfar samkvæmt lögum nr. 108/2016. Hlutverk Grænlandssjóðs er að efla samskipti Grænlands og Íslands

Miðstöð hönnunar og arkitektúrs

Miðstöð hönnunar og arkitektúrs Miðstöð hönnunar og arkitektúrs er kynningar- og upplýsingamiðstöð fyrir íslenska hönnun á Íslandi og erlendis. Meginhlutverk miðstöðvarinnar er að efla skilning þjóðarinnar á mikilvægi hönnunar fyrir samfélagið og íslenskt efnahagslíf og benda á þá miklu verðmætasköpun sem getur falist í íslenskri hönnun fyrir þjóðfélagið allt. Miðstöð hönnunar og arkitektúrs stuðlar að framgangi íslenskra hönnuða erlendis, enda felast þar stór tækifæri fyrir íslenska hönnun og framleiðsluvörur

Er þetta málið?

Er þetta málið? Unnið hefur verið að mótun aðgerðaáætlunar í málefnum íslenskrar á vettvangi fimm ráðuneyta sem aðkomu eiga að ráðherranefnd um málefni íslenskrar tungu. Þingsályktunartillaga menningar- og viðskiptaráðherra um aðgerðaáætlun í málefnum íslenskrar tungu 2023–2026 verður brátt lögð fram á Alþingi en hún er nú aðgengileg á vef þingsins. Aðgengi að íslenskunámi Meðal aðgerða sem stuðla að bættu aðgengi og gæðum náms fyrir fullorðið fólk með fjölbreyttan menningar- og tungumálabakgrunn eru stuðningur við starfstengda íslenskufræðsla og talþjálfun samhliða starfi; þróun gagnsærri og skilvirkari umgjarðar um íslenskunám utan formlega skólakerfisins samhliða heildarendurskoðun á framhaldsfræðslukerfinu; og stefnumótun í málefnum innflytjenda og flóttafólks

Félög og samtök sem gæta hagsmuna rétthafa á ýmsum sviðum

Félög og samtök sem gæta hagsmuna rétthafa á ýmsum sviðum Arkitektafélag ÍslandsBlaðamannafélag ÍslandsFélag íslenskra bókaútgefendaFélag íslenskra leikaraFélag íslenskra teiknaraFélag kvikmyndagerðarmanna Félag leikmynda- og búningahöfunda Félag leikstjóra á ÍslandiFjölís. isHagþenkirLjósmyndarafélag ÍslandsMyndstefRithöfundasambandið Samband íslenskra myndlistarmanna Samtök íslenskra kvikmyndaframleiðenda Samtök kvikmyndaleikstjóra Samband flytjenda og hljómplötuframleiðendaSTEF Samband tónskálda og eigenda flutningsréttar

Brauðtertuveisla á Menningarnótt: 5 metrar af lifandi hefð

Ekki dugir minna en rúmlega 5 metrar af brauðtertu svo líklega er um lengstu brauðtertu landsins að ræða.

Ráðherra heimsótti frumkvöðlasetrið Drift EA

Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, heimsótti frumkvöðlasetrið Drift EA á Akureyri í tilefni þess að samnorræna samstarfsverkefninu Ignite Nordic var formlega hleypt af stokkunum. Verkefninu er ætlað að efla nýsköpun með því að tengja frumkvöðla, fyrirtæki og opinbera aðila og skapa þannig ný tækifæri til samstarfs, atvinnuuppbyggingar og verðmætasköpunar, ekki síst á landsbyggðinni.

17 verkefni fá styrk í annarri úthlutun Örvars 2026

Samtals bárust 32 umsóknir og nemur heildarfjárhæð styrkjanna 18.920.000 krónum.  Örvar hefur það hlutverk að styrkja verkefni og viðburði á málefnasviðum menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðuneytisins. Hámarksstyrkur til hvers verkefnis er 1,5 m.kr.